Nhiệt điện là ngành phát thải gây ô nhiễm môi trường khá nghiêm trọng. Những giải pháp được đề xuất để xử lý khí thải, nước và chất thải nhằm giảm thiểu ô nhiễm? Ảnh hưởng từ các nhà máy nhiệt điện than đa phần tác động mạnh mẽ đến môi trường không khí và nguồn nước. Đối với các nhà máy còn sử dụng than đá để tạo năng lượng là nguồn cơ gây ra sự ô nhiễm trên diện rộng. Với những đổi mới, nhiều đơn vị đầu tư thiết bị công nghệ cao, hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất và xử lý triệt để chất thải phát sinh.
1. Hoạt động gây ô nhiễm môi trường từ nhà máy nhiệt điện
Tại một nhà máy nhiệt điện (đặc biệt là nhiệt điện than), các hoạt động gây ô nhiễm môi trường chủ yếu phát sinh trong suốt quá trình vận hành, bao gồm các nhóm sau:
Hoạt động gây ô nhiễm không khí
- Đốt nhiên liệu (than, dầu, khí) trong lò hơi phát sinh khí thải chứa bụi, SO₂, NOx, CO, CO₂.
- Phát tán bụi than trong quá trình nhập, vận chuyển, nghiền và cấp than.
- Khí thải từ lò đốt phụ trợ, máy phát điện dự phòng.
- Phát sinh mùi và khí độc trong khu vực xử lý tro xỉ, bãi chứa than.
Hoạt động gây ô nhiễm nước
- Xả nước thải sản xuất từ hệ thống làm mát, nước xả đáy lò hơi.
- Nước thải từ quá trình xử lý nước cấp (rửa lọc, hoàn nguyên nhựa trao đổi ion).
- Nước thải nhiễm bẩn từ khu vực bãi than, bãi tro xỉ do nước mưa chảy tràn.
- Nước thải sinh hoạt của cán bộ, công nhân viên trong nhà máy.
Hoạt động phát sinh chất thải rắn
- Tro bay và xỉ đáy lò phát sinh từ quá trình đốt nhiên liệu.
- Bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải và xử lý nước cấp.
- Chất thải rắn sinh hoạt từ hoạt động ăn ở, sinh hoạt của người lao động.
- Phế thải công nghiệp thông thường như bao bì, vật tư hỏng, kim loại phế liệu.
Hoạt động phát sinh chất thải nguy hại
- Dầu thải, mỡ thải từ bảo dưỡng thiết bị, tua-bin, máy phát.
- Hóa chất thải, bao bì hóa chất từ quá trình xử lý nước (axit, kiềm, chất trợ keo tụ).
- Giẻ lau dính dầu, bóng đèn huỳnh quang, ắc quy thải.
- Bùn thải có chứa kim loại nặng từ một số công đoạn xử lý.
Hoạt động gây ô nhiễm tiếng ồn và rung
- Vận hành tua-bin, máy phát điện, quạt gió, bơm công suất lớn.
- Hoạt động nghiền than, băng tải, xe vận chuyển trong khu vực nhà máy.
Hoạt động gây ô nhiễm nhiệt
- Thải nước làm mát có nhiệt độ cao ra nguồn tiếp nhận (sông, hồ, biển).
- Tỏa nhiệt lớn từ các tổ máy và thiết bị trao đổi nhiệt.
Hoạt động gây ô nhiễm đất và cảnh quan
- Rò rỉ dầu, hóa chất trong quá trình vận hành và bảo dưỡng.
- Tồn lưu tro xỉ, than rơi vãi làm suy thoái đất khu vực xung quanh.
- Chiếm dụng diện tích lớn cho bãi chứa than, bãi xỉ làm thay đổi cảnh quan.
2. Nhà máy nhiệt điện cần làm gì để giảm thiểu ô nhiễm?
Dưới đây là một số giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ các nhà máy nhiệt điện.
Đối với môi trường không khí
Dưới đây là giải pháp xử lý khí thải nhà máy nhiệt điện đã ứng dụng thành công, bước đầu đã mang lại hiệu quả khả quan hơn, bao gồm:
- Lắp đặt hệ thống lọc bụi tĩnh điện (ESP) với hiệu quả xử lý bụi hơn 99%.
- Cải tạo hệ thống xử lý khí thải lò đốt như chuyển đổi đốt dầu FO sang DO để kiểm soát khí thải ngay từ giai đoạn đầu.
- Hệ thống cấp đá vôi xử lý lượng lớn khí SO2.
- Sử dụng lò hơi tầng sôi tuần hoàn ở nhiệt độ cao nên không phát sinh khí NOx.
- Lắp đặt hệ thống băng tải để chuyển tro xỉ từ nhà máy ra bãi chứa để tránh làm phát tán bụi.
- Lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục các thông số như lưu lượng, nhiệt độ, bụi, SOx, NOx,… và truyền số liệu về Sở TNMT theo quy định.
Đối với môi trường nước
Mặc dù nước thải ngành nhiệt điện không độc hại và nguy hiểm như khí thải, nhưng bắt buộc phải xử lý để tránh làm ảnh hưởng đến môi trường. Nhà máy nhiệt điện than cũng thuộc đối tượng bắt buộc phải xử lý nước thải nên:
- Thiết kế hệ thống xử lý nước thải: sinh hoạt, công nghiệp đạt chuẩn.
- Thiết kế hệ thống riêng biệt để xử lý nước nhiễm dầu.
- Phải xây dựng riêng: hệ thống xử lý nước thải bãi tro xỉ và hệ thống xử lý nước thải công nghiệp khu vực nhập than như thu gom và xử lý đạt tiêu chuẩn 40:2011/BTNMT.
- Lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục với các thông số như lưu lượng, nhiệt độ, tải trọng ô nhiễm, pH và Clo dư.
Đối với tro xỉ
Tro xỉ là một trong những vướng mắc và cấp thiết mà nhiều nhà máy nhiệt điện than đang nỗ lực xử lý. Do đó, Nhà nước quy định chi tiết liên quan đến công tác quản lý tro xỉ như sau: lập đề án xử lý tro xỉ và các nhà máy phải đăng ký hợp chuẩn, hợp quy đối với tro bay, tro xỉ đáy phát sinh trong quá trình vận chuyển.
Bên cạnh đó, tro bay – tro xỉ của nhà máy có thể dùng để sản xuất xi măng, bê tông, vữa xây dựng làm vật liệu san lấp. Và để hạn chế việc tro xỉ tác động đến môi trường, các nhà máy nhiệt điện than cần:
- Xây dựng kế hoạch quản lý tro xỉ hợp lý.
- Nên thiết kế hệ thống phun nước tưới ẩm bãi tro xỉ. Hệ thống này có thể được lấy nước từ bể chứa nước thải sau xử lý.
- Xung quanh bãi chứa tro xỉ nên xây dựng hàng rào cao và đường ống phun nước trên đỉnh.
- Đáy bãi tro xỉ nên sử dụng tấm lót chống thấm từ vật liệu HDPE để chống thẩm thấu, đồng thời giữ nước để không làm phát tán bụi ra ngoài môi trường.
- Ngoài ra, xung quanh khu vực nhà máy hoặc bãi tro xỉ nên trồng nhiều cây xanh để tạo không khí trong lành và thông thoáng.
Đối với chất thải rắn
Nguồn chất thải phát sinh từ chất thải sinh hoạt, CTR công nghiệp thông thường và CTNH. Định kỳ, các nhà máy nên thu gom, phân loại và lưu giữ tại kho chứa hợp vệ sinh và đúng quy định.
Trên đây là một số thông tin về việc nỗ lực giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ các nhà máy nhiệt điện. Quý doanh nghiệp có nhu cầu thiết kế, thi công và lắp đặt hệ thống xử lý khí thải cho nhà xưởng, cơ sở sản xuất của mình xin vui lòng liên hệ trực tiếp Hotline: 0938.857.768 để được tư vấn thông tin cụ thể hơn.
